Bilindiği gibi birleştirilmiş sınıf öğretimi, birden fazla sınıf birleştirilerek bir grup teşkil etmek suretiyle bir öğretmen tarafından yetiştirilmesine denmektedir.
Birleştirilmiş sınıf uygulamalarının çıkış noktası köylerdir. Bu uygulama olumlu ve olumsuz birtakım sonuçlar ortaya çıkarmaktadır. Ayrıca bu uygulamayı bazı etkenler verimsiz hale getirebilmektedir. Bunları şu şekilde açıklayabiliriz:
Öğretmenlerin tümü birleştirilmiş sınıfla öğretim konusunda yeterli bilgiye sahip olmayabilir. Böyle bir sınıfla karşı karşıya kalındığında nasıl bir örgütleme-düzenleme yapması gerektiği hususunda yanlış (veya eksik)bir tutum içerisine girebilir. Bu da dersin verimini azaltır; öğrencilere kazandırılmak istenen davranışların istenen doğrultuda kazandırılamaması gibi sonuçlar verebilir. Bu olumsuzluğu ortadan kaldırabilmek için eğitmenler öğretmen adaylarını her eğitim şartına uygun (birleştirilmiş sınıflarda öğretim hakkında da) yetiştirmelidir. Öğretmen adaylarına-özellikle-birleştirilmiş sınıf olgusunu kavratmak, birleştirilmiş sınıflarda planlama yapma, gerekli yöntemleri ve teknikleri öğretmek önemlidir. Bu yolla bu olumsuzluğu gidermek mümkündür.
Birleştirilmiş sınıf uygulamalarında eksik-yanlış planlamada birtakım olumsuzlukları beraberinde getirir. Çünkü birleştirlmiş sınıflarda eğitim-öğretim etkinliklerini planlamak çok önemlidir. Bu sınıflarda planlama olmadan düzenli-sistemli çalışmalar yapılamaz. Çalışmalar sürekli olarak bir bocalama içinde geçer ve amaçların gerçekleşmesi sağlanamaz. Dolayısıyla öğretmenin bu tür bir uygulamaya uygun planlama yapmadan derse girişi,dersin tüm düzenini sarsar;verimsizliğe yol açar.
Birleştilmiş sınıf uygulamalarına yönelik planlarda amaç-kaynaklar-araç ve gereç-yöntem- değerlendirme şeklinde bir dizi sorunla karşılaşmamız muhtemeldir. Bu sorunlarda,derslerin işlenişine direk yansımaktadır. Öncelikle bu sorunları ve bu sorunların nasıl çözümleneceğini gözden geçirelim:
Amaçlar konusu,herşeyden önce,bir öğretim sorunudur. Başkalarına herhangi bir bilgiyi,beceri ve alışkanlığı, değer-takdir duygusunu öğretmek durumunda olan bir kimse,önce bu amaçlara göre konusunu palnlaştırmalıdır. Bununla birlikte amaçlara,her konuya uygun gelecek bir kalıp gözüyle da bakılmalıdır. Bu amaçlara,öğretimin herhangi bir konuyu planlamasına yardım edici,bir ipucu ya da yol gösterici gözü ile bakılmalıdır. Planlarda amaç anlatımları gereğinden
uzundur. Dolayısıyla bu anlatımları kısaltabiliriz. Ayrıca katı kurallara takılıp kalmadan öğretim amaçlarını rahatça saptayabiliriz.
Yöntem sorununa gelince,şunları söyleyebiliriz:Öğretim süreci genel olarak iki biçimde gerçekleştirilebilir: (1)öğretmen egemenliğine fazla yer veren,klasik biçimde,(2)öğrenci çalışma-sınav ve öğretmen rehberliğine yer veren proje ve küme çalışmaları biçiminde. Bu iki yöntem karışık olarak da kullanılabilir. Bu taktirde,bu da bir üçüncü biçimde öğretim olur. Bu yöntemlerden hangisinin en doğru olduğu konusunda bir netlik sağlayıp bunu sınıf uygulamalarına yansıtmak doğru olacaktır. İşte birleştirlmiş sınıf uygulamalarında da yöntem konusu daima zihinleri kurcalamış ve eksik-yanlış izlenen yöntemler daima verimi düşürmüştür. Bu nedenle plan hazırlarken daima sınıf düzeyine ve öğrencinin ilgi ve seviyesine uygun yöntemler seçilmelidir.
Çağdaş öğretimin en belirgin özelliği öğretimde kaynak,araç-gereç kullanmaktır. Ancak bu konuda bugün yapılan öğretimde başvurulacak kaynakların ve kullanılacak araç ve gereçlerin hem yıllık planlarda,hem de ders planlarında aynen yinelenmesidir. Buda gereksiz yer,zaman ve emek kaybına yol açar. Bu sorun giderilmelidir. Çünkü bu özellikle birleştirlmiş sınıf uygulamalarında sonuçlar verir. Son olarak birleştirlmiş sınıf uygulamalarındaki değerlendirme sorununa göz atalım: Öğretmenlerimizin genellikle değerlendirmeden,anladığı öğretilen bilgi ve becerileri testlerle denetlemektir. Bu yanlıştır. Bu ancak değerlendirmenin bir kısmıdır. Demekki,değerlendirme gibi böyle önemli bir konuya tek açıyla bakan öğretmenler verimsiz bir ders işlerle.
Bu tür bir uygulamada öğretmenin yapacağı hazırlık artacaktır. Dolayısıyla öğretmenin derse yeterince hazırlık yapmadan girmesi dersi olumsuz yönde etkiler. Bu nedenle öğretmen birleştirilmiş sınıflar konusunda yeterli bilgiye-birikime sahip olmalı(öğretmene bu konuda eğitim verilmeli)öğretmen bu uygulama doğrultusunda planını yaparak sınıfa girmeli,uygun araç e gereçleri temin etmelidir.
Birleştirilmiş sınıflarda en büyük sorun,öğretmensiz geçen sınıfları kendi kendilerine çalıştırabilmektir. Öğretmenin bu konuda çok becerikli olması gerekir. Bunun için de birleştilmiş sınıfları okutan bir öğretmen herşeyden önce,normal sınıflarda başarı gösteren bir öğretmen olmalıdır. Bunun için de ilkokul programının birleştirlmiş sınıflarla ilgili olarak saptanan esaslarını bilmek gerekir.
KAYNAKÇA:
1-BİNBAŞIOĞLU;Cavit, Birleştirlmiş sınıflarda öğretim rehberi,Binbaşıoğlu Yayınevi,Ankara1983,2.basım.
2-BALTACIOĞLU;ismail Hakkı,Tek öğretmenli ve beş sınıflı okul,İstanbul,1939.
3-KÖKLÜ;Muharrem,Birleştirlmiş sınıfların yönetimi ve öğretim,Beta Yayınevi,İstanbul,Ağustos2000.
4-sınıf öğretmenleriyle yaptığımız görüşmelerden elde ettiğimiz sonuçlar.
Selma Çelikten


BİRLEŞTİRİLMİŞ SINIFLARDA EĞİTİM SORUNLARI VE ÇÖZÜM YOLLARI
Nüfusu az olan köylerde bir sınıftaki öğrenci sayısının azlığı,az mevcutlu sınıflar için ayrı bir öğretmen verilmesinin imkansızlığı,birden fazla sınıfın birleştirilerek bir grup halinde,bir öğretmenin yönetiminde okutulmasını bir zorunluluk haline getirmiştir. Bu zorunluluk eğitimde birleştirilmiş sınıf sisteminin doğmasına neden olmuştur.
Birden fazla sınıfın birleştirilerek bir grup meydana getirmek suretiyle,bir öğretmen tarafından yetiştirilmesine Birleştirilmiş Sınıf Öğretimi denir. (Tekışık, H.Hüsnü, Çağdaş Eğitim Dergisi,Haziran-1983) Başka bir tanımla,Birleştirilmiş sınıf,birden fazla sınıfın bir öğretmen yönetiminde birlikte çalışması esasına dayalı olarak oluşturulmuş bir sınıftır. (Köklü,Muharrem, Birleştirilmiş Sınıfların Yönetimi ve Öğretim, Ağustos- 2000) Bizde birleştirilmiş sınıflı okulların ve bu okullarda çalışan öğretmenlerin en önemli sorunu,bir dersanede öğretmenin karşısında 5 sınıfın bulunması ve öğretmenin bir gününün 4 saatlik ders süresi içinde 25 ders(konu) İşleme zorunluluğudur. Bu durum köy okullarındaki başarısızlığın başta gelen nedeni olmuştur.
Bu soruna bir çözüm bulmak ve köy çocuklarının, köy şartlarına ve ihtiyaçlarına göre başarılı bir şekilde yetiştirilmesi için 1930 yıllarından beri devamlı çalışmalar olmuş, şehir okulu programlarının esaslarına sadık kalmak suretiyle , birleştirilmiş sınıflı köy okulları için ayrı programlar hazırlanmış ve öğretim teknikleri geliştirilmiştir.(Tek ışık , H.Husnu Çağdaş Eğitim Dergisi,Haziran 1983).
Şehir okulları için ayrı , köy okulları için ayrı program olması , şehirlerle kırsal kesim arasındaki farklı yapıdan kaynaklanmaktadır. Şehirlerle kırsal kesim arasındaki farklar azalıp , yaklaşım arttıkça , köy ve şehir okulları programları da birbirine yaklaşacaktır. Şehirleşen ya da şehir olanaklarına ulaşan köylerde de şehir ilkokulu programı uygulanacaktır. (Mıhçı , Cemil Çağdaş Eğitim Dergisi , Ocak 1983) Şehir ve köy okullarının sınıf sayıları arasındaki eşitsizliği , adaletsizliği kaldırmak için 1939 yılından sonra 3 sınıflı olan köy okullarımız tamamen 5 sınıflı hale getirilmişltir. Her sınıfa bir öğretmen verebilme imkansızlığı karşısında da birleştirilmiş sınıflar usulü kabul edilmiş ve çeşitli birleştirmeler için haftalık ders dağıtım cetvelleri verilmiştir. 25 kadar ilde bazı deneme okullarında denenmekte olan yeni hazırlanmış ilkokul program taslağı en büyük deiğişikliği birleştirilmiş sınıflarda yapmıştır. Yeni program taslağında (Sınıf Sistemi yerine grup sistemi) alınmıştır. Okulun bütün öğrencileri grup esasına göre ayrılacaklar ve her grup programın grup için gösterdiği üniteleri işleyeceklerdir.
Program taslağının köy öğretimine ayrılan bölümünün başarıya ulaşılabilmesi için şu hususların göz önünde tutulması gerekmektedir:
A ) İlkokul program taslağının denendiği köy deneme okullarında bazılarının ilköğretmen okullarının staj köylerinden seçilmesi lazımdır. İki ay köy stajı yapacak olan öğretmen adayları grup sistemi ile , münavebe ile çalışma tekniği üzerinde de durmuş olurlar ve gidecekleri yerlerde bunu kolaylıkla uygulayabilecek bir niteliğe kavuşmuş olabilirler.
B ) Programın istediği ders araçları sağlanmıştır.
C ) Yurdumuz nüfusunun çoğunluğu köydedir. Bu bakımdan birleştirilmiş sınıf problemi vardır. Teşkilatın buna göre realize edilmesi ve yeni program bu görüşe uygun olacak şekilde köy açısı bakımından daha genişletilmlidir.
D ) Birinci sınıf ayrı bir grup olarak düşünülmelidir.
E ) Üniteleri muhakkak yakın çevreye göre ayarlanmalıdır.
F ) Derslerin amaçları daha geniş ve etraflıca açıklanmalıdır.
G ) Taslağın denendiği köy okullarında çalışan ve çalışacak olan öğretmenlerin taslağın istediği eğitim görüşünü çocuklara uygulayabilecek bir hazırlığı yapmaktadır.( ÖZGÖNENÇ, Fikret, emekli öğretmen , mesleki dergisi , Mayıs 1964 )

Nurcan BOZAT
Sınıf Öğretmenliği 4/A 97330000022


BİRLERŞTİRİLMİŞ SINIFLARDA EĞİTİM SORUNLARI NELERDİR VE NASIL GİDERİLİR.
Nüfusu az olan köylerde bir sınıftaki öğrenci sayısının azlığı, az mevcutlu sınıflar için ayrı bir dersanenin yapılmasının ve ayrı bir öğretmen verilmesinin imkansızlığı,birden fazla sınıfın birleştirilerek bir gurup halinde,bir öğretmenin yönetiminde okutulmasını bir zurunluluk haline getirmiştir. Bu zurunluluk eğitimde birleştirilmiş sınıf sisteminin doğmasına neden olmuştur.
Birden fazla sınıfın birleştirilerek bir gurup meydana getirmek suretiyle,bir öğretmen tarafından yetiştirilmesine birleştirilmiş sınıf öğretimi denir.(Çağdaş Eğtim Dergisi,Yıl 8, Sayı 79 ,1983)
1983-1984 İstatistiklerine göre ülkemizde 47800 ilkokul, 20800 ilkokul öğretmeni bulunmakta ve ilkokullara 6500000 öğrenci devam etmektedir.47800 ilkokulun 4000’iköylerdedir. Köylerdeki 17143 okul tek dersanelidir ve 26000 okulda 49384 öğretmen birlertirilmiş sınıf öğretimi uygulamaktadır. İlkokulllaraq devam eden 6500000 öğrencinin 3300000 köy
okullarında bulunmaktadır. Bizde birleştirilmiş sınıflı okullara ve okullarda çalışan öğretmenlerin en önemli sorunu,bir dersanede öğretmen karşınsında beş sınıfın bulunması ve öğretmenin bir günün dört saatlik ders süresi içinde 25 ders işleme zorunluluğudur. Bu durum köy okullarındaki başlarısızlığın başta gelen nedeni olmuştur.
Bu soruna bir çözüm bulmak ve köy çocuklarının, köy şartlarına ve ihtiyaçlarına göre başlarılı bir şekilde yetiştirilmesi için 1930 yıllarından beri devamlı çalışmalar olmuş, şehir okulu programlarının esaslarına sadık kalınmak suretiyle, birleştirilmiş sınıflı köy okulları için ayrı programlar hazırlanmış ve öğretim tekninleri geliştirilmiştir.(Çağdaş Eğtim Dergisi,Aralık 1984)
Bu programlarda şu konular yer almıştır.
- Köyde tarım ve hayvancılık.
- Köyde yapılan işler.(Tarlada,bağ ve bahçede,ormanda,deniz kenarında... yapılan işler.)
- Köyde sosyal ilişkiler.
- Komşu köy ve kasabalarla ilişkiler...
- Köyümüzün varlıkları ve elde ettiğimiz ürünler...
- Köyümüzün konum ve kuruluşu,yapı sitili...
- Köyümüzü yönetenler ve köyde hepimiz için çalışanlar.(Muhtar,ihtiyar heyeti,bekçi,korucu, çoban gibi) (Çağdaş Eğitim Dergisi Yıl 8 , Sayı 74,Ocak 1983)
Ayrıca 1930 yılında köy mektepleri müfredat programı çıkarılmıştır.1939 yılında toplanan birinci marif şurasında Köy İlkokulu Programı Projesi Hazırlanmış ve 1948 yılına kadar Uygulanmıştır.1948 yılında, 1936 ilkokul programı ve köy okulları program projesi geliştirilerek 1948 ilkokul programı hazırlanıp uygulamaya konulmuştur.1951-1952 öğretim yılında, Amerikadan Prof.Dr.Kate Wolford ülkemize davet edilmiş birleştirilmiş sınıflı köy okullarında karşılaşılan güçlükleri saptamış, Milli Eğitim Bakanlığına Rapor ermiştir.Prof.Wolford’un tavsiyesi üzerine Türkiyeden 25 Kişilik bir öğretmen grubu,Amerika Florida Üniversitesine gönderilmiştir.
1968 yılında kabul edilen ilkokul proğramında, tek öğretmenli ve beş sınıflı okullarda öğretmenin, beş yerine iki gurupla karşıkarşıya kalmasını ve öğrencilerle daha çok meşgul olmasını sağlamak için

- 1,2,3.Sınıf öğrencileri A grubu , 4ve 5. Sınıf öğrencileri B grubu adı altında birleştirilmiştir.
- Hayat Bilgisi, Tarım , Sosyal Bilgiler ve Fen Bilgisi konuları geniş üniteler şeklinde birleştirilmiştir.
- Ünitelrin işlenmesinde münavebe usulü kabul edilmiştir.(Çağdaş Eğtim Dergisi Yıl 8 , Sayı 79 ,1983)
Birleştirilmiş sınıf uygulamalarının bazı olumsuzlukları şunlardır.
- Öğretmenin görev ve sorumluluğu artar.
- Öğretmenin yapacağı hazırlık artar.
- İlköğretimin tüm hedeflerine ulaşmak güçleşir.(KÖKLÜ , Yard.Doç. Dr. Muharrem , Birleştirilmiş Sınıfların Yönetimi Ve Öğretim ,Agustos 2000 İSTANBUL)
Birleştirilmiş sınıflarla ilgili sorunları ortadan kaldırabilmek için şu çalışmalar yapılmalıdır.
A) İlkokul program taslğının denendiği köy deneme okullarından bazılarının ilköğretmen okullarının staj köylerinden seçilmesi gerekir.İki ay köy stajı yapacak olan öğretmen adayları grup sistemi ile, münavebe ile çalışma tekniği üzerinde de durmuş olurlar ve bunu kolaylıkla uygulayabilecek bir niteliğe kavuşmuş olurlar.
B) Deneme okulları , program taslağının ruhunun emrettiği gibi yaparak –yaşayarak öğrenime elverişli olabilmesi için işbirliği, uygulama bahçesi, derslikleri olmalıdır.
C) Programın istediği ders araçları sağlanmalıdır.
D) Taslağın denediği köy okullarında çalışan ve çalışacak olan öğretmenlerin taslağın istediği eğitim görüşünü , çocuklara uygulayabilecek bir hazırlığı yapmalıdır.Öğretmenin iş başında yetiştirlmesi ve aydınlatılmasına önem verilmelidir.
E) Köy öğretmeni bir çok problemlerini ve köyün problemlerini programda bulabilmelidir.
F) Ayrı psikolojik durumu dolayısı ile ayrı bir öğretim tekniğine ihtiyaç gösteren ve yeniden bir çok maharetler ve iyi alışkanlıklar kazandırılması gereken birinci sınıf ayrı bir grup olarak düşünülmelidir.Hiç olmazsa Türkçe’de ayrı olarak ele alınmalıdır.
G) Üniteler yakın çevreye göre ayarlanmalıdır.
H) Derslerin amaçları daha geniş ve etraflıca açıklanmalıdır ve eğtim amaçlarınada öğretim yolu ile varılacağı asla unutulmamalıdır.Dersler öğretmeni eğitsel amaçlara götürecektir. (ÖZGÖNENÇ,Fikret ,Emekli Öğretmen Dergisi, Sayı 60 ,Mayıs 1964)

BIRLEŞTIRILMIŞ SİNİF UYGULAMALARİDAKI OLUMSUZ ETMENLER

Ilkögretimi bitiren çocuklarin bir kısmı bir üst ögrenime devametmemekte, bir kısmıda ögrenim hayatını burada noktalayarak çeşitli meslek dallarına yönelmektedirler. Burada bizim amaçlarımızdan biride öğrenimini burada noktalayacak olan(olabilen) bireylerin bundan sonraki hayat kademelerinde başarısını sağlayacak temel bilgi, beceri ve davranışları kazandırmaktır.

1-Birleştirilmiş 5 sınıflı bir köy okulunda ögretmen, günde ancakbir saat bir sınıfla bizzat meşgul olabilmekte ve diğer dört sınıfda günün kalan dört saatinde kendi kendine çalışmak zorunda kalacaktır.
Öğretmen40 dk'lık birders süresinin tamamınıda doğrudan doğruya meşgul olacağı sınıfa ayırmak imkanınıda malesef bulamamaktadır. Bu süre zarfında sınıftaki sınıftaki potansiyel rahatsızlık kaynakları ilede ilgilenecek, sınıfın yönetiminide gerçekleitirecektir. Ayrıca diğer sınıflara önceden verilen ödevlerin kontrolünü yapacak kendi kendilerine yapacakları çalışmalarında açıklamalarda bulunacaktır.
Elbetteki tüm bunlar 40'dk'lık süreyi azaltıp yaklaşık 25-30 dk'ya indirecektir. Hedef ve amaçlara ulaşmada noksanlıklarda kaçınılmaz olacaktır. Teftiş sonrasi eksiklikleri saptanan öğretmenlerde birleştirilmiş sınıf okutmak istemeyeceklerdir.
Bu sorunun ortadan kaldırmak ya da sorunun etkisini en aza indirmek için 5 sınıfı birleştirmek yerine daha az sınıf birleştirilebilir(A grubunu ve B grubunu).Bu şekilde öğretmenin her sınıfa ayıracağı süreyi biraz daha artırabiliriz. Ayrıca birleştirilmiş sınıf öğretmenliği özendirilip ekonomik yönden desteklenerek öğretmenlerin köylerden ve birleştirilmiş sınıf okutmaktan kaçmalarının önüne geçilebilir.
2-Diğer bir etmende mesleğe yenibaşlayan ögretmenlerin birleştirilmiş sınıflı okullara gönderilmeleridir. Sınıf Öğretmenliği bölümünden mezun olmayan ve birleştirilmiş sınıflarda ögretim dersi almamış, alan bilgisi olmayan kişilerin mesleğe atanıp köylere gönderilmeleride bu uygulamayı olumsuz olarak etkilemektedir.
Deneyimsiz öğretmen bir sınıfla ders işlerken diğer sınıflarla neyapacağını bilememekte kuramsal olarak bilse dahi uygulamasındaeksiklikleri olmaktadır. Bu gibi durumlarda daha mesleğinin ilk yıllarında onu meslekten soğutmaktadır.
Bu sorunları çözebilmenin yoluda öncelikle bu alanda öğrenim görmemiş kişileri öğretmen olarak göreve almamaktır. Ortaöğretim öğretmeliklerinden alınsalar bile mutlaka deneyimli öğretmenlerle birlikte aynı okullarda çalışmalıdırlar, zorlandıklari konularda onların tecrübelerimden yararlanabilmelidirler.
3-Okullarda uygulanan müfredat programıda birleştirilmiş sınıflar için uygulanabilir olarak düzenlenmelidir(Her ne kadar pogram değişikliği yapılıp A grubu için tek plan ve tek sınıfın programı uygulansada olumsuzluklar devam etmektedir).
Milli Eğitim Bakanlığınca birleitirilmiş sınıflar için yeni programlar hazırlanmalıdır.
4-Beden eğitimi dersleri hava koşullarına bağlı olarak sınıf dışında yapılması gerekli oldugu halde diğer sınıfın başında olan öğretmen dışarıya öğrenciyi gönderemeyecek ya da gönderse bile onları yönlendirip kontrol edemeyecektir.
Bu kontrolü sağlayabilmesi için diğer sınıflarlada beden eğitimidersi yapacak ya da beden eğitimi derslerinden vazgeçecektir.
5-Birleştirilmiş sınıflarda öğretmen bireysel farklılıkları dikkate alıp öğrenci merkezli eğitim uygulayamamaktadır.
Bunu sağlayabilmek içinde eğer öğrenci sayısı yeterli ise üstsınıflar için küme çalışmaları yaptırmalıdır.
6-Farklı sınıflarda işlenen benzer konuların farkı ünitelerde olmasıda bir olumsuzluk gibi görülebilir fakat yıllık planlar
yapılırken tüm bunlar detaylı olarak düşünülüp planlandıgında bu sorun ortadan kalkacaktır.
7-Öğretmensiz derslerde öğretmenin daha öncesinden öğrencileri tehdit vari şekilde korkutup onları endişelendirmesi de bu uygulamayı olumsuz yönde etkiletebilir.
Eğitimde kaygının belirli bir seviyeye kadar olumlu sunuçlar doğurduğu bilimsel bir gerçektir ama aşırı bir kaygıda öğrencinin hiç bir şey öğrenememesine ya da öğrense bile psikolojik açıdan rahatsızlığa düşmesine sebep olabilir.
Bu konuda öğretmen emretmek yerine yolgösterici olmalı tskıldıkları yerde hemen onlara yatdımcı olmalıdır.
Bir öğretmenin eseri hem çok şey olabilir hemde hiçbir şey sözünden hareketle, öğrencilerimizin hiçbirşey olmaması için onara herşeyden önce insan olduklari için insanca yaklaşmalıyız.
YARARLANİLAN KAYNAK KIŞILER:
Kamer GÜRLER, Adana-Tufanbeyli Cumhuriyet İlköğretim Okulu Sınıf öğretmeni.
Eğitim durumu: Yüzüncü Yıl Ünv.Eğitim Fak.SınıfÖğrt.1997
Çalıştığı Birleştirilmiş Sınılı Okul:Adana-Feke Hidiruşagi Köyü BS İlköğretim okulu, 1997-2000
Birleştirilmiş sınıflarda Öğretim konosunda eğitim almış.
Sevgi NACAR, Adana-Tufanbeyli Tufanbeyli İlköğretim Okulu Sınıf Öğretmeni
Eğitim Durumu: Dokuz Eylül Ünv. Fransız Dili ve Edb.1996 Çalıştığı B.Sınıflı OKul:Adana-Tufanbeyli Kayarcık Köyü İlköğetim Okulu, 1996-2000
Bu alanda Bir eğitim almamış.
Mustafa GÜRLER


Birleştirilmiş sınıf uygulamalarını olumsuz yönde etkileyen durumların başında;öğretmen adaylarının,birleştirilmiş sınıflarda öğretim konusunda yeterli birikime sahip olmamaları gelir. Bu olumsuz durumu ortadan kaldırmak için öğretmen adayları stajlarını, birleştirilmiş öğretim yapan köy okullarında yaparak deneyim kazanırlar ve gidecekleri yerlerde bunu kolaylıkla uygulayabilirler.

Bir diğer çözüm yolu ise;birleştirilmiş köy okullarında görev yapmış olan öğretmenlerin deneyimlerini, tecrübelerini, kendilerine özgü eğitim ve öğretim tekniklerini bir kitapta toplamalarıdır.Böylece öğretmen adayları bu kitaplardan yararlanma olanağı bulmuş olurlar.

Birleştirilmiş sınıflarda öğretmenlik yapacak olan öğretmen adaylarının “hazırlık yapmaları” konusunda deneyimsiz olmaları uygulamayı olumsuz yönde etkileyen bir durumdur.

Yine bu sorunun çözümüde yukarıdaki ilk seçenekle paralel.Aday öğretmenlerin stajlarını birleştirilmiş köy okullarında yapacak olurlarsa eksikliklerini görür, hazırlıklarını ona göre yaparlar.Stajı yapacak olan öğretmen adayları günlük ve yıllık planları inceleme şansı bulmuş olurlar.Yine grup sistemi ile, münavele ile çalışma tekniği üzerinde durmuş olurlar ve gidecekleri yerlerde bunu kolaylıkla uygulayabilecek davranışı kazanmış olurlar.
Birleştirilmiş sınıf uygulamalarını olumsuz yönde etkileyen bir diğer durum ise ;birleştirilmiş sınıf uygulamalarının yapılacağı köy okullarında gerekli araç-gereç olmaması, uygulama bahçesi derslikler ve kitaplıkların olmamasıdır.
Bütün köy okullarının bu isteklere karşılık verecek şekilde olması sağlanmalı, gerekli araç-gereç temin edilmeli, uygulama bahçesi,derslikler ve kitaplıklar olmalıdır.

Şunu unutmamak gerekir ki;yetersiz,araçsız ve gereçsiz okullarda hiçbir programın verimli olması beklenemez.

Birleştirilmiş köy okullarında birinci kademenin birinci devresi 1,2 ve 3.sınıflardan oluşmaktadır.Bu durum ise birinci sınıf öğrencileri için olumsuz bir durumdur.

Bunun için de; birinci sınıflar, 2 ve 3.sınıflardan ayrı bir grup olarak düşünülmelidir.Birinci sınıf öğrencileri;psikolojik durumları ayrı bir öğretim tekniğini gerektirir.

Birinci sınıfların ders saatlerini fazla tutulması sağlanmalıdır.Yine öğretmensiz ders saatlerinin de en verimli şekilde kullanılması sağlanmalıdır.Tabi bunun için hazırlık çalışmalarına gereken zaman ayırılmalı ve önem verilmelidir.Çalışmalar, planlarda maddeler halinde sıralanmalıdır.Sınıf içi çalışmalar düzenli bir şekilde yapılmalıdır.
Şehir okulları ile köy okulları arasındaki farkları azaltmak için birleştirilmiş sınıf uygulamalarını olumsuz yönde etkileyen durumları ortadan kaldırmaya çalışılmalıdır.

Kaynaklar:
1.AYDIN, Gül.“Çağdaş Eğitim”. ANKARA: Tekışık Matbaası, sayı 178,1992

2.DİKMEN, Selâhattin.“Çağdaş Eğitim”.ANKARA: Tekışık Mat.

3.TEKIŞIK, Hüseyin Hüsnü.“Çağdaş Eğitim”. ANKARA: Tekışık Matbaası,sayı 79,1983

4.TEKIŞIK, Hüseyin Hüsnü.“Çağdaş Eğitim”. ANKARA: Tekışık Matbaası, 1984

5.MIHÇI, Cemil.“Çağdaş Eğitim”.ANKARA:Tekışık Matbaası,sayı 74,Ocak 1983

6.KÖKLÜ, Muharrem.“Birleştirilmiş Sınıfların Yönetimi Ve Öğretimi”. İSTANBUL,2000
FATMA URLA 973324 4\A SINIF ÖĞRETMENLİĞİ


BİRLEŞTİRİLMİŞ SINIF UYGULAMALARINDAKİ OLUMSUZLUKLAR VE ÇÖZÜMLERİ

Birden fazla sınıfın birleştirilerek bir grup teşkil etmek suretiyle,bir öğretmen tarafından yetiştirilmesine "Birleştirilmiş Sınıf Öğretimi" denir.
Nüfusu az olan köylerde bir sınıfı teşkil eden öğrenci sayısının azlığı;az mevcutlu sınıflara ayrı bir öğretmen verilmesinin imkânsızlığı birden fazla sınıfın birleştirilerek bir grup halinde bir öğretmenin yönetiminde okutulması mecburiyetini doğurmuş ve bu durumda bulunan öğretmenlerin de genelde göreve yeni başlamış,deneyimsiz olması bazı zorlukları doğurur.Bu zorlukları aşmak için şu anda olduğu gibi üniversitelerde "Birleştirilmiş Sınıfların Yönetimi ve Öğretim" adlı dersin verilmesi,uygulamalara gidilmesi öğretmen adaylarının ilerdeki zorlukları aşmasına yardımcı olacaktır.
Birliştirilmiş sınıflarda bir grubu(A veya B grubu)okutan öğretmen için öğretmenli ve öğretmensiz saat yoktur. Öğretmen değişik kümelerle meşgul olsa dahi her kümenin işlerini her saat izlemek zorundadır. Öğretmenin sınıfı her an gözlemlemesi yorulmasına ve verimsiz olmasına sebep olacaktır.
Birkaç sınıfı verimli olarak bir arada idare edebilmek,öğretmenlerin derslerini esaslı bir şekilde hazırlamaları ile mümkündür. Bu çalışmaların verimli olabilmesi,öğretmenin günlük işlerini, öğretmenli ve öğretmensiz(ödevli)geçecek saatleri önceden çok iyi bir şekilde planlamasına bağlıdır. Onun için bu çeşit okullarda çalışan öğretmenlerin doğrudan doğruya meşgul olacakları çalışmalarını da çok iyi planlamaları ve kontrol etmeleri gerekir. Hele kendilerinin doğrudan doğruya kontrolü altında geçmeyen çalışmalarını tesadüfe bırakılmaması,öğrencilerin bu saatlerde hangi konular üzerinde ne şekilde meşgul olacakları kestirilmiş ve onlara sözlü veya yazılı açıklamalarla anlatılmış bulunması gerekir.
Öğretmensiz geçecek saatlerin verimli geçmesi için öğrencilerin kendi kendilerine öğrenmeyi öğretmen öğrencileri alıştırmalıdır ve öğretmen,kendi kendine çalışma saatlerinde öğrencilerin nasıl çalışacaklarını iyice açıklamalıdır.
Birleştirilmiş sınıflarda küme çalışmalarına da yer verileceği için,öğretmenin küme çalışmalarını çok iyi bilmesi gerekir. Aksi takdirde bu yöntemden yararlanamayacağı için zorlanacaktır.
İlkokul ikinci devresinde (4.ve 5.sınıflar)toplu öğretim uygulanması fikri benimsenmiş olmakla birlikte,bunun uygulanması uygulamada bazı güçlükler yaratmıştır. Çünkü ikinci devrede iki mihver ders vardır:Sosyal Bilgiler ve Fen Bilgisi. Bu iki dersi paralel yürüterek toplu öğretim yapmak kolay değildir. Gerçi İlkokul Programı bu konuda öğretmeni serbest bırakmıştır. İsterse bu iki dersi paralel olarak yürütebilir,isterse bunlardan birini temel alır,anlatım ve beceri derslerini buna bağlı olarak işler.
Birleştirilmiş sınıflarda,çok iyi hazırlanmış "Yıllık","Ünite" ve "Günlük" planlarla çalışılır."Günlük Çalışma Planı", "Ders", "Kendi Kendine Çalışma" ve "Gezi-İnceleme" planlarını da öğretmen çok iyi bilmelidir. Bu planları en genel ve kısa olandan en özel ve ayrıntılı olanlara doğru sıralamalıdır.
KAYNAKÇA:
BİNBAŞIOĞLU,Cavit. Birleştirilmiş Sınıflarda Öğretim Rehberi. Binbaşıoğlu Yayınevi, Ankara, 1983.
KÖKLÜ,Muharrem. Birleştirilmiş Sınıfların Yönetimi ve Öğretim.İstanbul,Ağustos 2000.
MEHMET YARBUĞLUBAŞ 973303 4/A SINIF ÖĞRETMENLİĞİ


BİRLEŞTİRİLMİŞ SINIFLARDA EĞİTİM VE ÖĞRETİM YAPMANIN ZORLUKLARI
1-Öğretmen sınıf hakimiyetini sağlamada güçlük çeker.
2-Ögretmen sınıflara yeterince zaman ayıramaz.
3-Ögretmen ders planını uygulamada zorluk çeker.
4-sınıfta saglıklı bir öğretim ortamını oluşturmak zor olur.
5-öğretmen birden fazla sınıfla aynı anda ders işlediği için cabuk yorulur,verimsiz kalır.
6-Ögretmen sürekli konuşmak zorunda olduğu için ses telleri zarar görür.
7-Öğrencilerin dikkatini çekmek oldukça güçtür.
8-Sınıflardan birinde işlenen konu genellikle yarım kalır,bununla birlikte konuya ara verilmiş olunur ve öğrenme tam olarak sağlanmamış olur.
9-Öğretmen müfredata uymak için konuları hızlı bir şekilde geçer ve konular öğrenilmeden geçilmiş olur.
10-verilen ödevleri kontrol etmek çok zaman alacağından tam bir değerlendirme yapılamaz.
ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
1-Öğretmnen derse gelirken her sınıf için ayrı ders planı hazırlamalıdır.
2-sınıflar kalabalık ise sabahçı ve öğlenci diye iki gruba ayrılabilir sınıflar.
3-öğretmen müfredatı uygulamak zorunda olmamalı verdiği konuları tam öğretmli.
4-değerlendime eksiksiz yapılmalıdır
5-bir sınıfa ders anlatılırken diğer sınıflara ödevli çalışma veya serbest çalışma yöntemi uygulanmalıdır.
6-derste zamanlama iyi ayarlanmalıdır.
7-öğrencilerin dikkatini cekmek için ders içinde farklı konulara yer vermelidir.
ERDOĞAN KARAKURT 973331


(CEMİL TULA) BİRLEŞTİRİLMİŞ SINIFLARDA SORUNLAR
İlköğretimde,aynı anda birden fazla sınıfın birleştirilerek bir grup teşkil etmek suretiyle bir öğretmen tarafından yetiştirilmesine "Birleştirilmiş Sınıf Öğretimi"denir.
Ülkemiz gerçeklerinden kaynaklanan bu durum bazı yerleşim ünitelerindeki nüfusun ve dolayısıyla öğrenci sayısının azlığından,öğretmen derslik sayısının ihtiyaca cevap veremeyişinden ve az mevcutlu sınıflara ayrı bir öğretmenin verilmesinin imkansızlığından,birden fazla sınıf birleştirilerek bir öğretmenin yönetiminde okutulması mecburiyetini doğurmuğştur.
ilköğretim okullarının 1.kademesinin 1998-1999 öğretim yılındayaklaşık %20 kadarı birleştirilmiş sınıflardan oluşmaktadır. Sosyo-ekonomik gerçekler sonucunda bir mecburi uygulama olarak karşımıza çıkan birleştirilmiş sınıfların sakıncalı yönleri olduğu gibi faydaları da vardır.
Birleştirilmiş sınıflara faydaları acısından baktığımızda: Her köye beş dersaneli okul yerine köylerin nüfus durumu göz önünealınarak,bir veya iki dersaneli okul yapılarak daha çok okulsuz köyü okulakavuşturma imkanı sağlanırken,birden çok sınıfa bir öğretmen görevlendirilerek ülke düzeyinde öğretmen ihtiyacını karşılamak kolaylaşır.
Sınıfların birleştirilmesiyle oluşturulan gruplardan farklı yaş,bilgi ve deneyi düzeyindeki öğrencilerin bir arada bulunması, onlara birbirleriyle etkileşme,birbirlerinden öğrenme ve birbirleriyle yardımlaşma imkanı sağladığı gibi zamanın büyük bir bölümü öğrencilerin kendi kendilerine çalışmaları ile geçer.Öğrenciler bu tür çalışmalar sırasında kendi kendini yönetme, araştırma yapma ve kendi kendine öğrenme gibi önemli beceriler geliştirme imkanına sahip olurlar.
Birleştirilmiş sınıflarda öğretimin iyi yürütülmesi durumunda,öğrencileri,yetenekli oldukları alanlarda bireysel olarak geliştirmek ve bireysel farklara göre bir öğretim ortamı hazırlama imkanı olabilmektedir. Bunu yanında birleştirilmiş sınıf uygulaması ile gerçekleşecek
bireysel ve grup çalışmaları yardımı ile çocuklar araştırıcı bir kişilik yanında demokratik değerler açısından da önemli kazanımlar sağlayabilmektedir.Örneğin,yarış ve bireysel yükselme yerine; elbirliği ve yardımseverlik,sürekli bireysel kar arama yerine; paylaşma,şartlandırma yerine; kişiliğin özgürce gelişmesi,hoşgörürlük yerine;farklılıklar saygı,sorgusuz uyum yerine;eleştirel bakış,pasıif kabullenme ve başkalrını izleme yerşne;girişimcilik özellikleri gelişecektir.Bunların tümü çağdaş eğitim sistemlerinin özenle geliştirmeye çalıştığı yetrliklerdir.Birleştirilmiş sınıf uygulamalarının bunu kolaylaştırması çok önemli bir avantaj sayılmaktadır.
Belirtilen yararların yanında birleştirilmiş sınıflarda öğretimi yönetmek olduça zor iştir.bu tür uygulama iyi yetişmiş yetenekli öğretmenleri,öğrencilerin istekle ve sabırla çalışmasını ve okulun çalışma yeriyle araç-gereçyönünden verimli olmasını gerktirir. Köylerde görev yapan öğretmenlerin görev yaptığı yerlerin sosyo-ekonomik ve kültürel yapısını bilmei,eğitim-öğretim faaliyetlerini planlaması ve başarıya ulaşması için büyük önem taşır.Bunu için de öğretmenin:

1-Köy çevresinin idari yeri ve bundan doğan problemleri,

2-Coğrafi durumu ve bundan doğan problemleri,
3-Köyün kuruluşu,tarihi gelişimi ve ilgili problemleri,
4-Köyün ekonomik hayatı ve bundan doğan problemleri,
5-Köyün ticaret hayatı ve bundan doğan sorunlar,
6-Köyün sağlık sorunları ve
7-Köyün yönetimi ve bundan doğan sorunları araştırması gerekir.
Bütün bunların yanında bir de birleştirilmiş sınıflı okulların ve bu okullarda çalışan öğretmenlerin en önemli sorunu bir dersanede öğretmenin karşısında 5 sınıfın bulunması ve öğretmenin bir günün 4 saatlık ders süresi içinde 25 ders(konu) işleme zorunluluğudur.Bu durum köy okullarındaki başarısızlığın başta gelen nedeni olmuştur. Ayrıca öğretmenin görev,yetki ve sorumluluklarının boyutu artmaktadır. Bu sorumluluk sadece sağlıklı bir öğretime rehberlik etmek değil,bir
bütün olarak okulun bulunduğu çevreye ilişkin konulara dair sorumluluğu getirmektedir.
Öğretmenin öğrencileri kendi kendilerine çalışmaya yönlendirebilmek ve bunu etkili olarak gerçekleştirebilmek için yapacağı hazırlık bir kat daha artarken,ilköğretim programının tüm hedeflerine ulaşabilmek güçleşmektedir. Öğretmenlerin tamamı birleştirilmiş sınıflarda öğretim konusunda yeterli bilgiye sahip olmamaları denetim sisteminin yetersizliğinden kaynaklanabilecek sebeplerle,öğretmenlere birleştirilmiş sınıflarda öğretim ile ilgili yeterince rehberlik yapılamayabilir. Birleştirilmiş sınıflı köy okullarındaki öğretimin uygulamada karşılaşılan temel problemleri bunlardır diyebiliriz. Bu problemlerin çözümü birleştirilmiş sınıflar uygulamasını başarıya ulaştırabilir.
Normal bir ilkokul ya da ilköğretim okulu için gerekli sayıda öğrenci kapasitesi olmayan küçük bir yerleşim biriminde, birleştirilmiş sınıf uygulaması olmaz ise burada yaşayan çocuklar için muhtemelen şu seçeneklerden biri uygulanacaktır:
a)Öğrenci sayısı yetersiz de olsa buralara da "tam teşekküllü okullar"yapılacaktır.
b)Çocuklar taşımalı eğitim ile başka bir yerleşim birimindeki okula devam edecektir.
c)Çocuklar uygun bir yatılı ilköğretim bölge okuluna gidecektir.
d)Daha çok kent ortamında bulunan bir pansiyon ya da tanıdık yanında kalarak eğitimini sürdürecektir.
e)Aileler çocukları için uygun bir kente göç ederek oradaki eğitim ortamlarından yararlanacaktır.
Bu gerçeklerden hareketle,bu uygulamanın iyileştirilmesi,yalnızca eğitimde kalitenin yükseltilmesi değil aynı zamanda toplumsal kalkınmanın da daha sağlıklı bir şekilde sürdürülmesi için büyük önem taşımaktadır. Türk Milli Eğitiminde çok eski bir uygulama olmasına ve halen devam etmesine rağmen birleştirilmiş sınıf uygulamaları üzerinde yeterince
durulmamıştır.Küçük yerleşim birimlerinde öğrenci sayısındaki sınırlılıktan kaynaklanan "zorunlu" bir uygulama olarak bakılmış ve en kısa sürede sona erdirilmesi gereken bir sistem olarak algılanmıştır.Henüz yeterince keşfedilmemiş akademik üstünlükleri vardır.Ayrıca sistemin psiko-sosyal ve politik üstünlükleri ile sağladığı potansiyel ekonomik katkının da yeterince anlaşıldığı söylenemez.
Bu potansiyel üstünlükler ve katkılar yanında yaşanan pratik zorluklar nedeniyle sistemin daha uzunca bir süre varlığını sürdürmesi gerekecektir.Zaten birleştirilmiş sınıf uygulaması,sistem içinde hayati bir yer tutmaktadır.
"Doğruya,güzele,iyiye ve başarıya yeterli eğitim ve öğretimle ulaşılır."
M.E.V.
KAYNAK:
1-TEKIŞIK,H.Hüsnü.Çağdaş Eğitim Dergisi
2-ÖZGÜNEŞ,Fikret.Çağdaş Eğitim Dergisi



BİRLESTİRİLMİS SİNİFLARDA OLUMSUZ DURUMLAR:

1. Ögretmenin Yetersizligi:
Ögretmenlige yeni baslayan ögretmenler, birlestirilmis siniflarda egitim konusunda yeterli bilgiye sahip olmadiklarindan ve gerekli planlamayi geregi gibi yapamadiklarindan basarisiz olmaktaditlar yeterince bu egitimden haberdar edeilirse basarili olunabilir.

2.Ögernci sayisi:
siniflarda 100 den fazla ögrencisi bulunan bir okulda bu konuya MEB`nin tebligler dergisinde açikça belirtilmistir. Buna göre 1. devre ögrencileri ögleden önce 4 saat sürecek sekilde egitim yapilir. 2.devreylede ögleden sonra yapilir.

3.Bireysel Farkliliklar:
Her ögrenci farkli farkli ailelerden gelmektedir tabiki bunun sonucu olarak aralarinda farkliliklar da olacaktir. Ögretmenin bu farkliliklari bilmesi gerekir. Ögrencilerin durumu göz önünde bulundurularak davranilmalidir.

4.Ögretmenden Kaynaklanan Durum:
Bu durum ögretmenin; ses tonu, mimikleri, ögrenciye yaklasim, hareketleri vb. nedenler sayilabilir. Ayrica ögretmenin yanli veya yansiz davranmasi de sayilabilir. Çocuklara korkuya dayali, nota dayali bir egitim veren ögeretmen basarisiz olur ve bir verim alamaz.
Ögretmen demokratik bir sekilde davranmalidir.

BİRLEŞTİRİLMİŞ SINIF UYGULAMASINI OLUMSUZ YÖNDE ETKİLEYEN DURUMLAR VE ÇÖZÜM YOLLARI:
''Birleştirilmiş sınıfların ders konularının kavratılmasında zamanın yetersizliği.
''Günlük ders işlenişinde öğrencilerin sınıf içi etkinliklerinde yetersiz kalması.
''Öğrencinin soru sorma ve cevap verme şansının az olması.
''Sınıf içi çalışmalarda öğretmenli sınıfla ders yapılırken ödevli sınıfın dikkatinin dağılması zamanla öğretmenli sınıfa katılması.
''İstenilen hedef ve davranışların zamanında ve yeteri kadar kavratılamaması.
''Sınıf içi seviye guruplarının yapılmasında yetersiz kalınması.
''Ferdi farklılıklarla yeterince ilgilenme şansının az olması.

ÇÖZÜM YOLLARI:
Hedef ve davranışları seçerken çevre koşullarını göz önünde bulundurmak ve çevreyi okulun fiziki yapısı ile ders arç ve gereçlerini tanıma ve çevre koşullarına göre tanıma çoğaltma.Aileleri tanıma;ekonomik,sosyal,kültürel değerler yönünde öğrencilerin aileleri ve çevreleriyle ilişkilerini dikkate almak.
Çevre koşullarına ve belirlenen hedef ve davranışlara göre hedef,davranış,araç ve gereçleri ,yöntem ve teknikleri belirlemek.
FATMA BUĞUR
KAYNAK KİŞİ:TACETTİN KILÇASLAN
KEMAL ÖZALPER İLKÖĞRETİM OKULU SINIF ÖĞRETMENİ

BİRLEŞTİRİLMİŞ SINIF UYGULAMASINI OLUMSUZ YÖNDE ETKİLEYEN FAKTÖRLER VE ÇÖZÜM YOLLARI:
Birtden fazla sınıfın birleştirilerek bir grup teşkil etmek suretiyle bir öğretmen tarafından yetiştirilmesine birleştirilmiş
sınıf öğretimi diyoruz.
Sorun: Sınıfların çok kalabalık olmasından dolayı öğrencilerin bireysel farklılıklarının öğretmen tarafından bilinememesi.
Çözün: Ailelerle görüşmek,sosyal aktivitelere önem vermek ve çevresel faktörlerein dikkate alınması.
Sorun: Sınıf farklılıklarının tam manasıyla göz önüne alınamaması.
Çözüm: Her sınıfın farklı hedef ve davranış seviyesinde olduğunun bilincine varmak ve buna göre hedef ve davranış belirlemek.
Sorun: Zamanın yetersizliği.Sınıf içi etkinliklerinin yetersiz kalması.Öğrencinin soru sorma ve cevap verme şansının
Çözüm: hedef ve davranışları seçerken çevre koşullarını, eğitim araç ve gereçlerini gözönünde bulundurmak.
FATİH ŞAHİN
KAYNAK KİŞİ: HATİCE ARICA
Y.ÖRÜŞKÜ İLKÖĞRETİM OKULU SINIF ÖĞRETMENİ



BİRLEŞTİRİLMİŞ SINIF UYGULAMALARINI OLUMSUZ YÖNDE ETKİLEYEN DURUMLAR ve ÇÖZÜM YOLLARI
Birleştirilmiş sınıf, birden fazla sınıfın birleştirilerek bir grup oluşturmak suretiyle bir öğretmen tarafından yetiştirilmesidir.
(Tekışık, H.Hüsnü,Çağdaş eğitim dergisi )
Birleştirilmiş sınıf uygulaması köye yönelik bir öğretim uygulaması olmasını yanında ülkemiz eğitim sistemi içinde yer alan sekiz yıllık ilköğretim uygulamasının birinci kademesine yönelik bir uygulamadır.(Köklü, Muharrem; Birleştirilmiş Sınıfların Yönetimi ve Öğretim, s 31)

Köy Okullarımızdaki Verimsizliğin Nedenleri :
1. Öğretmenin mesaisinin dağılması: Bizde birleştirilmiş sınıflı okulların ve okullarda çalışan öğretmenlerin en önemli sorunu, bir dersanede öğretmenin karşısında beş sınıfın bulunması ve öğretmenin bir günün 6 ders saati süresinde 25 ders işleme zorunluluğudur. Bu durum köy okullarındaki başarısızlığın başta gelen nedenidir.
2. İlkokul programından kaynaklanan sebepler:
a) İlköğretim I. kademe programı köy okulları için çok yüklü, fazla ve teferruatlı konuları ihtiva etmektir.
b) Her sınıfta okutulan ders çeşidi ve adedi köy okulları için fazladır.
c) Konuların, derslerin dağınıklığı ve birleşememesi karşısında öğretmen öğrencilerine gerektiği manada rehberlik yapamamaktadır.
d) Konuların büyük bir kısmında, bilhassa ikinci devrede mahalliliğe yeter derecede yer verilmemiştir. Bu hususun temini öğretmenlerden beklenmekte ise de bu işte öğretmenler yeteri kadar muvaffak olamamaktadır.
e) ikinci devredeki bilhassa tarih konularında yakından uzağa, bilinenden bilinmeyene ilkelerine dikkat edilmemiştir.
f) Programdaki konuları köyün, köy çocuğunun ve köy halkının ihtiyaçlarına cevap vermekten uzaktır.
3. Ders kitaplarından kaynaklanan sebepler:
a) Köy çocuğunun ve köy halkının gerçek ihtiyaçlarına cevap vermekten uzaktır.
b) Öğrencileri kendi kendine çalışmaya ve öğrenmeye sevkedecek durumda değildir.
c) Köy çocuğunun anlamakta zorluk çekeceği kelime ve ifadelerle yazılmış olduğundan öğrenmeyi ve kendi kendine çalışmayı daha da zorlaştırmaktadır.
d) Bazı tertip ve baskı hatalarını ihtiva etmektedir.
e) Resim,şekil ve şemalarıyla çocuğun ilgisini toplayamamaktadır.
4. Birleştirilmiş sınıflarda çalışanların öğretmenlerin derslerini iyi planlayamaması: Yıllık, ünite ve günlük planlarını
yapmaması veya eksik yapması başarısızlığa sebep olur. Plansız olarak veya yetersiz planlarla geçen ders yılları başarısızlıkla sona ermektedir. Bu öğretmenlerin stajyer olması da planları iyi yapamamalarının nedenlerindendir.
5. Birleştirilmiş sınıfların idaresindeki metot-teknik istikrarsızlığı ve kifayetsizliği: Birleştirilmiş sınıfların nasıl idare edileceği ilköğretim programında 4 sayfada açıklanmıştır. Bu da köylerde çalışan tecrübesiz öğretmenlerin karşılaştığı sorunlara
cevap verememektedir. Dolayısıyla husus köy oklularımızdaki verimin düşmesine neden olmaktadır.
6. Öğretmen adaylarının birleştirilmiş sınıfları idare edecek şekilde yetiştirilemeyişi: Öğretmen adayları, yetiştirildikleri
fakültelerde 2 kredilik ders olarak verilen Birleştirilmiş Sınıflarda Eğitim derisinde yeterli bilgi elde edememektedir.
7. Öğretmenlerin iş başında yetiştirilemeyişi ve teftiş kontrol sistemindeki bozukluk: Bizde öğretmen okuldan mezun olduktan sonra bilhassa köyde kaderi ile başbaşa terkedilmekte, işinin başında gerçek anlamda yetiştirilmemektedir. Öğretmeni yetiştirme görevi müfettişlere bırakılmakta ancak onlarda birçok olumsuz şartlar nedeniyle öğretmenlerle sıkı münasebet kuramıyor ve öğretmenleri gerektiği gibi yetiştiremiyor. Sadece senede bir gün birkaç saat içinde yapılan kontrolle yetinmek mecburiyetinde kalınıyor.
8. Köylerde çalışan öğretmenlerin çeşitli durumlarından ileri gelen sebepler: Köylerde çalışan öğretmenler, bir çok mahrumiyet ve imkansızlıklarla karşı karşıya bulunmaktadır. Bir öğretmenin senelerce bu imkansızlılar içinde yaşaması, onun moralini bozmakta, başarısının ve dolayısıyla okulun veriminin düşmesine sebep olmaktadır.
Ayrıca, köy okullarının her yıl öğretmen değiştirmesi de verimi düşürmektedir.
9. Birleştirilmiş sınıflı okullarda öğrenci mevcudunun kalabalık olması: Öğrenci mevcudunun 60 üzerine çıkması öğretmenin
normal çalışmalarını etkilemekte ve verimin düşmesine sebep olmaktadır.
10. Bina yetersizliğinden; malzeme, ders araç ve gereçlerinin noksanlığından ileri gelen sebepler: Köy okullarımızdaki
verimsizliğin başta gelen sebeplerinden biri bina, malzeme ders araç-gereçleri yokluğu ve kifayetsizliği içinde gayri müsait şartlar altında yapılmasıdır.
11. Çevreden gelen sebepler: Okul çalışmaları ve verdiği bilgi- alışkanlıklar köy hayatına tesir edemez, halkın işine yaramaz
ve çevrenin ihtiyaçlarına cevap veremezse o çevre ve halk okula ilgisiz kalır, okula hiç bir suretle yardım etmez, çocuğunu okula göndermez, okul ihtiyaçlarını karşılamaz, evde çocuğa çalışma imkanları sağlamaz ve dolayısıyla da bu durumdaki okullarda verim düşer.
12. Öğrenci devamsızlığı: Köy okullarında öğrencilerin çeşitli tesirler altında okula muntazam devam etmeyişleri onların
derslerde ve okul çalışmalarında geri kalmalarına sebep olur.
13. Köy posta teşkilatının muntazam işleyişi: Köylerde posta teşkilatı muntazam işlemediğinden kitap, dergi gazete vb yayın vasıtalarının zamanında gelmeyişi ve lüzumlu okul ihtiyaçlarının temin edilmeyişi köy okullarındaki verimin düşmesine neden olur.
14. Kaymakam,Nahiye Müdürü, Jandarma Teşkilatı ve diğer dairelerin köylerde çalışan öğretmenlere gerekli yardımı yapamaması.

Köy Okullarında Verimi Sağlamak İçin Alınması Gereken Tedbirler

1. Milli Eğitim idarelerince alınacak tedbirler
a) Birleştirilmiş sınıfların eğitim ve öğretim meseleleri bakanlıkça ele alınmalı, merkez teşkilatında bu mevzularla uğraşacak
müşavirler bulundurulmalı
b) Birleştirilmiş sınıflı okullardaki 5 ayrı sınıfın 1, 2 ve 3 sınıflarının bir grup olmak üzere iki grupta toplanması ve ders
konularının da bu gruplaşmaya göre ayarlanması

c) Birleştirilmiş sınıflı okullarda öğrencilerin kendi kendine çalışmalarını sağlayacak, köy şartlarına uygun, aynı zamanda şehir okullarında verilen bilgilerin de özünü ihtiva edecek ders ve yardımcı kitaplar hazırlanmalı
d) Birleştirilmiş sınıflarda çocukların faydalanacağı zengin bir sınıf kitaplığı kurulmalı ve bu kitaplık Milli Eğitim idarecilerince
daima takviye edilmeli
e) Deneme okullarında yapılacak çalışmalar neticesinde bünyemize ve birleştirilmiş sınıflı okullarımızın idaresine uygun metod ve teknikler elde edilmeli
f) Eğitim Fakülteleri müfredatının Metod ve Uygulama dersi konuları arasında birleştirilmiş sınıfların eğitim ve öğretimi
meselesine ön planda yer verilmeli öğretmen adayları bu konuda gerektiği şekilde yetiştirilmeli
g) Eğitim Fakültelerinde öğretmen adaylarının köy halkı ile münasebetler kuracak, köy hayatına kolayca intibak edebilecek
vasıflarda yetiştirilmesi sağlanmalı
h) Birleştirilmiş sınıfları idare eden öğretmenlere, normal okullardaki öğretmenlerden farklı ücret vermek ve kanuni imkanlar
tanımak suretiyle birleştirilmiş sınıflı okullarda çalışma cazip hale getirilmeli ki öğretmenler buralarda seve seve çalışsın.
i) Öğretmenler iş başında yetiştirilmeli, teftiş sistemine yetiştirici bir yön verilmelidir
j) Birleştirilmiş sınıflı okullara tayin edilecek öğretmenler, mümkün oldukça durumlarına müsait yerlere tayin edilmeli, Tayin-Nakil Yönetmeliğindeki aynı yerde üç sene çalışma mecburiyeti, mühim bir sebep olmadıkça her zaman dikkate alınmalı ve öğretmenlerin her yıl değiştirmesine meydan verilmeli. Ayrıca bir öğretmen aynı yerde beş yıldan fazla çalıştırmamalı.
k) Birleştirilmiş sınıflı okullarda öğrenci sayısı altmışın üzerine çıktığı takdirde bu okullara ikinci bir öğretmen verilmeli
l) Köylere okul yapılırken, Milli Eğitim idareleri okul binalarını noksansız olarak ve mukavim bir şekilde yapılmasını
sağlamalı. Bilhassa bu yönde büyük hassasiyet göstererek okul bahçesi ve bina etrafının duvar ile çevrilmesi, okulun masa, sıra, dolap, tahta, sandalye, soba ve lüzumlu ders araç ve gereçlerini temin etmeli.
m) Kitap, defter, kalem vs gibi ders araç ve gereçlerini temin edemeyecek derecede fakir olan öğrencilerin bu ihtiyaçlarını Devlet-Milli Eğitim idareleri tarafından temin edilmesi çareleri düşünülmeli ve bu husus ele alınmalı.

Birleştirilmiş Sınıfları Okutan Öğretmenlerin Alacağı Tedbirler

1. Birleştirilmiş sınıfların idaresiyle ilgili eserleri okumak ve incelemek suretiyle kendisini, birleştirilmiş sınıfların (bilhassa
öğretmensiz geçen saatlerin) idaresine hazırlanmalı
2. Öğrencilerini kendi kendine çalışmaya alıştırmalı
3. Yıllık, ünite ve günlük planlarını muntazam yapmalı, planlı çalışarak kendisinin ve öğrencilerin zamanını iyi değerlendirmeli
4. Öğrencilerin kendi kendine çalışabilmeli için gerekli tedbirleri almalı ve şartları hazırlamalı
5. Öğretmen köyde muvaffak olmaya azmetmeli ve gaye ile işine gerçek manada sarılmalı
6. Köy çevresini iyi incelemeli, çeşitli yönleriyle tanımalı ve işlerine ona göre ayarlanmalı
7. Köy halkı ve öğrenci velileriyle gerekli teması sağlamalı, onların okula karşı ilgilerini temin etmeli, okulu köye ve köylüye hizmet eden bir müessese haline getirmeli
8. Mezun olanlara ileri tahsile devam gerekli rehberliği yapmalı, köyde kalan mezunlarla daima ilgilenmeli, onların hayat meseleleriyle bir rehber olarak ilgilenmelidir.
9. Köy ilköğretim kurulunu rasyonel olarak çalıştırmak için gereken zemini hazırlanmalı
10. Devam takibini, kanuni yoldan ziyade şahsi nüfuzu ile sağlanmalı. Mecbur olmadıkça kanuni yollara başvurmamalı.
11. öğrencilerine hayatta kıymeti olmayan ezber bilgileri vermeyip onlara hayatlarında kullanabilecekleri hayati bilgiler kazandırılmalı

12. Üniteler muhakkak yakın çevreye göre ayarlanmalı. Hayat bilgisinin ruhu budur.
13. Derslerin amaçları daha geniş ve etraflıca açıklanmalıdır.(Tekışık, H.Hüsnü,Köy okullarında öğretim)

Kaynakça:
Köklü, Muharrem; Birleştirilmiş Sınıfların Yönetimi ve Öğretim, Befa
yayınları
Tekışık, H.Hüsnü; Çağdaş Eğitim Dergisi, sayı 79
Tekışık, H.Hüsnü; Köy Okullarında Öğretim, Rehber Yayınları



BİRLEŞTİRİLMİŞ SINIFLAR
Nüfusu az olan köylerde bir sınıftaki öğrenci sayısının azlığı,az mevcutlu sınıflar için ayrı bir dershanenin yapılmasının ve ayrı bir öğretmen verilmesinin imkansızlığı,birden fazla sınıfın birleştirilerek bir grup halinde,bir öğretmenin yönetiminde okutulmasının bir zorunluluk haline getirmiştir.Bu zorunluluk eğitimde birleştirilmiş sınıf sisteminin doğmasına neden olmuştur.Birden fazla sınıfın birleştirilerek bir grup meydana getirmek sureti ile bir öğretmen tarafından yetiştirilmesine birleştirilmiş sınıf öğretimi denir.
Birleştirilmiş sınıflı okulların ve bu okullarda çalışan öğretmenlerin en önemli sorunu bir dershanede öğretmenin karşısında beş sınıfın bulunması ve öğretmenin bir gününün dört saatlik ders süresi içinde yirmibeş ders (konu) işleme zorunluluğudur.Bu durum köy okullarındaki başarısızlığın başta gelen nedeni olmuştur.(ÇED.Sayı:79-1983) Böyle bir durumda öğretmenin görev ve sorumluluk boyutu artmaktadır.Öğretmenin yapacağı hazırlık artmaktadır.İlköğretimin tüm hedeflerine ulaşmak güçleşir.Ayrıca öğretmenlerin tamamı birleştirilmiş sınıflarda öğretim konusunda yeterli birikime sahip değildirler.Öğretmenlere yeterince rehberlik yapılamayabilir.(Köklü;2000,İst.Sayfa:34)
Gözlemlerimiz sonucu bir grupla öğretmen ders işlerken diğer grupların çıkardıkları gürültü sınıf ortamında sorun yaratmaktadır.Mesela bir grupla ders işlerken ödevli grubun çıkardığı gürültü ders işlenen grubu rahatsız etmektedir.Bazen de durum tam tersi oluyor.Sesli işlenen dersten ödevli grup rahatsız oluyor.Böylelikle sınıfın dikkati dağılıyor.Konuya yeterince yoğunlaşamıyorlar.Ayrıca öğrencilerin yazılarının bozulmasına neden oluyor.Öğretmen,vakit bulamadığı için
her öğrencisi ile birebir ilgilenemiyor.Onların yazıları üzerinde gereken ilgiyi gösterememesi sebeptir.
Bundan dolayı program taslağının köy öğretimine ayrılan bölümün başarıya ulaşabilmesi için şu hususların da gözönünde tutulması gerekmektedir:
a)İlkokul program taslağının denendiği köy deneme okullarından bazılarının ilköğretmen okullarının staj köylerinden seçilmesi lazımdır.İki ay köy stajı yapacak olan öğretmen adayları grup sistemi ile, münavebe ile çalışma tekniği üzerinde de durmuş olurlar ve gidecekleri yerlerde bunu kolaylıkla uygulayabilecek bir niteliğe kavuşmuş olurlar...
b)Deneme okulları,program taslağının emrettiği gibi yaparak-yaşayarak öğrenime elverişli olabilmesi için işliği,uygulama bahçesi,derslikleri olmalıdır.Yeni yapılacak köy okullarının bu isteklere karşılık verecek şekilde olması sağlanmalıdır.
c)Programın istediği ders araçları sağlanmalıdır.Kitaplıkların, köy çocuğunun ilgileneceği ve onun seviyesine uygun kitaplarla doldurulması ve bunların broşürlerle,dergilerle,yeni kitaplarla daima beslenmesi düşünülmelidir.
d)Taslağın denendiği köy okullarında çalışan ve çalışacak olan öğretmenlerin taslağın istediği eğitim görüşünü,çocuklara uygulayabilecek bir hazırlığı yapmalıdır.Deneme okullarında ve üç yıl sonra program Türkiye'ye yayıldığı zaman bütün öğretmenlerin iş başında yetiştirilmesi ve aydınlatılmasına çok önem verilmelidir.
e)Yurdumuz nüfusunun çoğunluğu köydedir.Bu bakımdan bizde bir köy öğretimi,birleştirilmiş sınıf problemi vardır. Teşkilatın buna göre yeni program bu görüşe uygun şekilde köy açısı bakımından genişletilmelidir.Köy öğretmeni birçok problemini programda bulabilmelidir.
f)Ayrı psikolojik durumu dolayısıyla ayrı bir öğretim tekniğine ihtiyaç gösteren ve iyi alışkanlıklar kazandırılması gereken (1.sınıf)ayrı bir grup olarak düşünülmelidir.
g)Üniteler muhakkak yakın çevreye göre ayarlanmalıdır.Hayat Bilgisinin ruhu budur.
h)Derslerin amaçları daha geniş açıklanmalıdır ve eğitim amaçlarına da öğretim yoluyla varılacağı unutulmamalıdır.Dersler öğretmeni, eğitsel amaçlara götürecektir.
KAYNAKÇA:
1)KÖKLÜ,Muharrem,Birleştirilmiş Sınıfların Yönetimi ve Öğretimi.İST.
Beta Yayınevi 2000
2)Mesleki Dergi,Emekli Öğretmen,Özyurt Basımevi,cilt 5,sayı:60,Mayıs-
1964
3)Çağdaş Eğitim Dergisi,sayı:79,Haziran-1983
Saygılarımı arz ederim.
Gülderen GEZER
Eğitim Fakültesi İlköğretim Bölümü Sınıf Öğretmenliği 973304 4/A


BİRLEŞTİRİLMİŞ SINIFLAR
Nüfusu az olan köylerde bir sınıftaki öğrenci sayısının azlığı,az mevcutlu sınıflar için ayrı bir dershanenin yapılmasının ve ayrı bir öğretmen verilmesinin imkansızlığı,birden fazla sınıfın birleştirilerek bir grup halinde,bir öğretmenin yönetiminde okutulmasının bir zorunluluk haline getirmiştir.Bu zorunluluk eğitimde birleştirilmiş sınıf sisteminin doğmasına neden olmuştur.Birden fazla sınıfın birleştirilerek bir grup meydana getirmek sureti ile bir öğretmen tarafından yetiştirilmesine birleştirilmiş sınıf öğretimi denir. Birleştirilmiş sınıflı okulların ve bu okullarda çalışan öğretmenlerin en önemli sorunu bir dershanede öğretmenin karşısında beş sınıfın bulunması ve öğretmenin bir gününün dört saatlik ders süresi için-de yirmibeş ders (konu) işleme zorunluluğudur.Bu durum köy okullarındaki başarısızlığın başta gelen nedeni olmuştur.
(ÇED.Sayı:79-983) > Böyle bir durumda öğretmenin görev ve sorumluluk boyutu artmaktadır.Öğretmenin yapacağı hazırlık artmaktadır.İlköğretimin tüm hedeflerine ulaşmak güçleşir.Ayrıca öğretmenlerin tamamı birleştirilmiş sınıflarda öğretim konusunda yeterli birikime sahip değildirler.Öğretmenlere yeterince rehberlik yapılamayabilir. (Köklü; 2000, İst. Sayfa: 34)
> Gözlemlerimiz sonucu bir grupla öğretmen ders işlerken diğer grupların çıkardıkları gürültü sınıf ortamında sorun yaratmaktadır.Mesela bir grupla ders işlerken ödevli grubun çıkardığı gürültü ders iş-lenen grubu rahatsız etmektedir.Bazen de durum tam tersi oluyor.Sesli işlenen dersten ödevli grup rahatsız oluyor.Böylelikle sınıfın dikka-ti dağılıyor.Konuya yeterince yoğunlaşamıyorlar.Ayrıca öğrencilerin yazılarının bozulmasına neden luyor.Öğretmen,vakit bulamadığı için her öğrencisi ile birebir ilgilenemiyor.Onların yazıları üzerinde ge-> reken ilgiyi gösterememesi sebeptir.Bundan dolayı program taslağının köy öğretimine ayrılan bölümün başarıya ulaşabilmesi için şu hususların da gözönünde tutulması
gerek-mektedir:
> a)İlkokul program taslağının denendiği köy deneme okullarından bazılarının ilköğretmen okullarının staj köylerinden seçilmesi lazımdır.İki ay köy stajı yapacak olan öğretmen adayları grup sistemi ile,münavebe ile çalışma tekniği üzerinde de durmuş olurlar ve gidecekle-ri yerlerde bunu kolaylıkla uygulayabilecek bir niteliğe kavuşmuş olurlar...
> b)Deneme okulları,program taslağının emrettiği gibi yaparak-yaşayarak öğrenime elverişli olabilmesi için işliği,uygulama bahçesi,derslikleri olmalıdır.Yeni yapılacak köy okullarının bu isteklere karşılık verecek şekilde olması sağlanmalıdır.
> c)Programın istediği ders araçları sağlanmalıdır.Kitaplıkların,köy çocuğunun ilgileneceği ve onun seviyesine uygun kitaplarla doldu-rulması ve bunların broşürlerle,dergilerle,yeni kitaplarla daima bes-lenmesi düşünülmelidir.
> d)Taslağın denendiği köy okullarında çalışan ve çalışacak olan öğretmenlerin taslağın istediği eğitim görüşünü,çocuklara uygulayabilecek bir hazırlığı yapmalıdır.Deneme okullarında ve üç yıl sonra program Türkiye'ye yayıldığı zaman bütün öğretmenlerin iş başında yetiştirilmesi ve aydınlatılmasına çok önem verilmelidir.
e)Yurdumuz nüfusunun çoğunluğu köydedir.Bu bakımdan bizde bir köy öğretimi,birleştirilmiş sınıf problemi vardır. Teşkilatın buna göre yeni program bu görüşe uygun şekilde köy açısı bakımından genişletilmelidir.Köy öğretmeni birçok problemini programda bulabilmelidir.
> f)Ayrı psikolojik durumu dolayısıyla ayrı bir öğretim tekniğine ihtiyaç gösteren ve iyi alışkanlıklar kazandırılması gereken (1.sınıf) ayrı bir grup olarak düşünülmelidir.
> g)Üniteler muhakkak yakın çevreye göre ayarlanmalıdır.Hayat Bilgisinin ruhu budur.
> h)Derslerin amaçları daha geniş açıklanmalıdır ve eğitim amaçlarına da öğretim yoluyla varılacağı unutulmamalıdır.Dersler öğretmeni, eğitsel amaçlara götürecektir.
> KAYNAKÇA:
1)KÖKLÜ,Muharrem,Birleştirilmiş Sınıfların Yönetimi ve Öğretimi.İST. Beta Yayınevi 2000
> 2)Mesleki Dergi,Emekli Öğretmen,Özyurt Basımevi,cilt 5,sayı:60,Mayıs 1964
> 3)Çağdaş Eğitim Dergisi,sayı:79,Haziran-1983

Perize ERYILMAZ Eğitim Fakültesi İlköğretim Bölümü Sınıf Öğretmenliği 973306 4/A



BİRLEŞTİRİLMİŞ SINIF ÖĞRETİMİNDE KARŞILAŞILAN SORUNLAR VE BU SORUNLARA ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

Birden fazla sınıfın birleştirilerek bir grup meydana getirmek suretiyle, bir öğretmen tarafından yetiştirilmesine"Birleştirilmiş
sınıf öğretimi"denir.
Nüfusu az olan köylerde bir sınıftaki öğrenci sayısının azlığı,az mevcutlu sınıflar için ayrı bir sınıfın yapılmasının ve ayrı bir öğretmen verilmesinin imkansızlığı,birden fazla sınıfın birlrştirilerek bir grup halinde, bir öğretmenin yönetiminde okutulmasını zorunluluk haline getirmiştir.Bu zorunluluk eğitimde birleştirilmiş sınıf sisteminin doğmasına neden olmuştur.
SORUN:Bizde birleştirilmiş sınıflı okulların ve okullarda çalışan öğretmenlerin en önemli sorunu, bir dersanede öğretmenin
karşısında 5 sınıfın bulunması ve öğretmenin bir günün 4 saatlik ders süresi içinde 25 ders(konu)işleme zorunluluğudur.Bu durum köy okullarında başarısızlığın başta gelen nedeni olmuştur.
ÇÖZÜM:Bu soruna çözüm bulmak ve köy çocuklarının,köy şartlarına ve ihtiyaçlarına göre başarılı bir şekilde yetiştirilmesi için 1930 yıllarından beri devamlı çalışmalar olmuş, şehir okullu programlarının esaslarına sadık kalınmak suretiyle birleştirilmiş sınıflı köy okulları için ayrı programlar hazırlanmış ve öğretim teknikleri geliştirilmiştir.1968 yılında hazırlanan programda,tek öğretmenli ve 5 sınıflı okullarda öğretmenin, 5 sınıf yerine iki grupla karşı karşıya kalmasını ve öğrencilerle daha çok meşgul olmasını sağlamak için;
a)1,2,3. sınıf öğrencileri(A) grubu,4 ve 5. sınıf öğrencileri(B) grubu adı altında birleştirilmiştir.
b)Hayat Bilgisi,Tarım,Sosyal Bilgiler ve Fen bilgisi konuları geniş üniteler şeklinde birleştirilmiştir.(A)Grubu için Hayat Bilgisi dersinde 1.yıl,2.yıl,3.yıl üniteleri, (B)Grubu için Sosyal Bilgiler ve Fen Bilgisi derslerinde 1.yıl,2.yıl üniteleri meydana
getirilmiştir.
c)Ünitelerinişlenmesinde münavebe usulü kabul edilmiştir.Münavebe usulünde,(A)Grubunu teşkil eden 1.2.3. sınıflara, Hayat Bilgisinden 1.yılda 1.yıl üniteleri 2.yılda 2. yıl üniteleri, 3.yılda 3.yıl üniteleri müştereken işlenir.
1968 programında, birleştirilmiş sınıflı okullarda sınıfların(A) grubu ve (B) grubu halinde birleştirilmesi sınıf sayısını azaltmış,
ders va konuların yıl üniteleri biçiminde birleştirilip münavebe usulüyle işlenmesi, ders ve ünite çeşidini azaltıp öğretmenin
öğrencilerle meşgul olma zaman ve fırsatını çoğaltmıştır.Böylece birleştirilmiş sınıflı okullarda bir öğretmenin karşısında 5. sınıfın bulunması ve bir günde 25 dersin işlenmesi sorunu büyük ölçüde halledilmiştir.
SORUN:Diğer bir sorun ise programlarda belirlenen ünite konularının çevreye uygun olmaması.
ÇÖZÜM:İlk okul programında mahallilik ilkesi temel unsurdur.Yöresel içeriği bulunmayan bir programın,o yöreye uygulanır, özelliği bulunamaz.Programın uyarlığı, yakın çevrenin ilgi, ihtiyaç ve problemlerini içermiş olmasıyla ölçülür.
Kırsal kesimde yaşayan insanların ilgi,ihtiyaç ve problemleri; yol, su, elektrik, kanalizasyon sorunu, bina, inşa sitili, ekonomik, sosyal,kültürel yapıları ve beklentileri şehirlerde yaşayanlardan farklıdır.Bu nedenle şehir okulları için ayrı, köy okulları için ayrı ünüte konuları alınmalıdır.Mesela;
-Köyde tarım ve hayvancılık
-Köyde yapılan işler
-Köyde sosyal ilişkiler
-Köyün idari yapısı
-Köyümüzün konumu, yapısı, kuruluşu vs.
Ayrıca psikilojik durumu dolayısıyla ayrı bir öğretim tekniğine ihtiyaç gösteren ve yeniden birçok maharetler ve iyi
alışkanlıklar kazandırılması gereken(1. sınıf) ayrı bir grup olarak düşünülmelidir.Hiç olmazsa Türkçe dersi ayrı olarak ele
alınmalıdır.Yapılan bu programlarda köy öğretmeni bir çok problemlerini bulabilmelidir.
SORUN:Programlarda belirlenen ders araç gereçlerinin yetersizliği ve temini sorunu.
ÇÖZÜM:Eski, yetersiz, araçsız, gereçsiz okullarda hiçbir programın verimli olamayacağı bir gerçektir.Bu nedenle köy
okullarında programın istediği ders araçları sağlanmalıdır.Kitaplıklar köy çocuğunun ilgileneceği ve onun seviyesine uygun kitaplarla doldurulmalı ve bunlar broşürlerle, dergilerle, kitaplarla beslenmelidir.
KAYNAKÇA
1)Mıhçı,Cemil"Birleştirilmiş sınıflı köy okullarında Niçin
Ayrı Bir Programlar Gereklidir"Çağdaş Eğitim Dergisi,Yıl:8 Sayı:74 S
13.14.15.
2)özgönenç.Fikret"Köyde öğretim".Emekli öğretmen Mesleki Dergi.Özyurt Basımevi.Cilt 5 Sayı 60. Mayıs 1964. S.12
3)Tekışık.Hüseyin Hüsnü"Birleştirilmiş köy okullarının programı ve öğretim Teknikleri Geliştirilmelidir.Çağdaş Eğitim
Dergisi. Aralık 1984. S. 1.2.3
Nursel ÇELİK Sınıf Öğretmenliği 973316 4/A

Nufusu za olan köylerde bir sınıftaki öğrenci sayısının azlığı, az mevcutlu sınıflar için ayrı bir dersanenin yapılmasının ve ayrı bir öğretmen verilmesinin imkansızlığı, birden fazla sınıfın birleştiilerek bir gurup halinde, bir öğretmenin yönetiminde okutulmasını bir zorunluluk haline getirmiştir.
Biden fazla sınıfın birleştirilerek bir gurup meydana getirmek suretiyle, bir öğretmen tarafından yetiştirilmesine {Birleştirilmiş Sınıf Öğretimi} denir{TEKIŞIK,1983,SYF 1}.
BİRLEŞTİRİLMİŞ SINIF UYGULAMALARINDA VERİMSİZLİK SEBEPLERİ
1. Öğretmenin mesaisinin dağılması:
Köy okullarımızda çalışan öğretmenin birbirinden kesin sınırlarla ayrı beş sınıfı bir arada okutması ve günlük mesaisinin beş sınıfta 25 derse dağıtılmış olması verimin düşmesine tesir etmektedir.
2. İlkokul programından ileri gelen sebepler:
a} İlkokul programı köy okulları için çok yüklü,fazla ve teferruatlı konuları ihtiva etmektedir.
b}Her sınıfta okutulan ders çeşidi ve adedi köy okulları için fazladır.
c}Konuların büyük bir kısmında köy çocuğunun anlayamayacağı mefhumlar vardır.
d}Aynı sınıf ve ayrısınıf konuları arasında benzerlik olmadığından normal bir birleşme mevcut değildir.
e}Konuların,derslerin dağınıklığı ve birleşmemesi karşısında öğretmen öğrencilrine gerektiği manada rehberlik yapamamaktadır.

f}Konuların büyük bir kısmında,bilhassa ikinci devrede mahalliliğe yeter derecede yer verilmemiştir.
g}İkinci devredeki bil hassa tarih konularında yakından uzağa,bilinenden bilinmeyene ilkelerine dikkat edilmemiştir.
h}Programdaki konular köyün,köy çocuğunun ve köy halkının ihtiyaçlarına cevap vermekten uzaktır.
3.Ders kitaplarından ileri gelen sebepler:
a}Köy çocuğunun ve köy halkının gerçek ihtiyaçlarına cevap vermekten uzaktır.Şehirlre göre yazılmıştır.
b}Öğrencilere kendi kendine çalışmaya ve öğrenmeye sevk edecek durumda değildir.
c}Köy çocuğunun anlamakta zorluk çekeceği kelime ve ifadelerle yazılmış olduğundan öğrenmeyi ve kendi kendine çalışmayı daha da zorlaştırmaktadır.
d}Bazı tertip ve baskı hatalarını ihtiva etmektedir.
e}Resim,şekil ve şemaleriyle çocuğun ilgisini toplayamamaktadır.
4.Birleştirilmiş sınıflarda çalışan öğretmenlerin derslerini iyi planlayamaması:
Yıllık ünite ve günlük planlarını yapmaması ve noksan yapması başarısızlığa sebep olur.Plansız olarak veya yetersiz planlarla geçen ders yılları başarısızlıkla sona ermektedir.
5.Birleştirlmiş sınıfların idaresindeki metod,teknik istikrarsızlığı ve kifayetsizliği:
6.Öğretmen adaylarının birleştirilmiş sınıfları idare edecek şekilde yetiştirilmeyişi:
7.Öğretmenin iş başında yetiştirilmeyişi ve teftiş kontrol sistemindeki bozukluk.
8.Köylerde çalışan öğretmenlerin çeşitli durumlarından ileri gelen sebepler:
Köy okularının her yıl öğretmen değiştirmesi ve imkansızlıklar içinde olmas verimi düşürmektedir.
9.Birleştirilmiş sınıflı okularda öğrenci mevcudunun kalabalık olması:
Öğrenci mevcudunun 60 üzerine çıkması öğretmenin normal çalışmalarına tesir etmekte ve verimin düşmesine sebep olmaktadir.
10.Bina yetersizliğinden; malzeme,ders araç ve gerçlerinin noksanlığından ileri gelen sebepler:
Bizde köy okularındaki verimsizliğin başta gelen sebeplerinden biri de öğretimin bina, malzeme, ders araç gereçleri yokluğudur.
BİRLEŞTİRİLMİŞ SINIF UYGULAMALARINDA VERİ SAĞLAYACAK TEDBİRLER
1.Birleştirilmiş sınıfların eğitim ve öğretim meseleleri Bakanlıkça ele alınmalı;merkez teşkilatında bu mevzuatlarla uğraşacak müşavirler bulundurulmalı.
2.Birleştirilmiş sınıflı okulardaki 5 ayrı sınıfın 1,2,3'üncü sınıflarının bir 4,5'inci sınıflarının bir gurp olmak üzere iki gurupta toplanması ve ders konularının da bu guruplaşmaya göre ayarlanması.
3.Birleştirilmiş sınıflı okularda öğrencilerin kendi kendine çalışmalarını sağlayacak,köy şartlarına uygun,aynı zamanda şehir okullarında verilen bilgilerin de özünü ihtiva edecek ders ve yardımcı kitaplar hazırlanmalı.
4.Birleştirilmiş sınıflarda çocukların faydalanacağı zengin bir sınıf kitaplığı kurulmalı ve bu kitaplık Milli Eğitim İdarecilerince daima takviye edilmeli.
5.Deneme okularında yapaılacak çalışmalar neticesinde,bünyemize ve birleştirilmiş sınıflı okullarımızın idaresine uygun metod ve teknikler elde edilmeli.
6.Birleştirilmiş sınıfı staj ve uygulama okullarına,birleştirilmiş sınıfların idaresinde başarı göstermiş tecrübeli ve yeterli öğretmenler tayin edilmeli ve bu okullar birleştirilmiş sınıflara ait metod ve tekniklerin tam manasıyla ve başarılı olarak uygulandığı okullar haline getirilmeli.
7.Birleştirilmiş sınıfları idare eden öğretmenlere;katlanacakları zorluk ve imkansızlıklara mukabil,talebe mevcudunun fazlalığı da dikkate alınarak,normal okullarda öğretmenlik yapanlardan farklı bir ücret vermek ve kanuni imkanlar tanımak suretiyle,birleştirilmiş sınıflı okullarda çalışma cazip bir hale getirilmeli;öğretmenin buralarda seve seve çalışması
sağlanmalı.
8.Öğretmeni İş Başında Yetiştirme Bürosu, bilhassa birleştirilmiş sınıflı okullarda çalışan öğretmenlerin yetişmesini sağlayacak ve onlara yol gösterecek 'Rehber Eserler'neşrederek, bunları öğretmenlerin eline ulaştırmalı.
9.Açılacak yaz kurs ve seminerlerinde,öğretmenler birleştirilmiş sınıfların idaresi mevzuunda yetiştirilmeli.
10.Birleştirilmiş sınıflı okullara tayin edilecek öğretmenler, mümkün oldukça durumların